PHÒNG CHỐNG DỊCH BỆNH DO VIRUS HANTA

Theo thông tin của WHO, đầu tháng 5/2026 ghi nhận chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng trên một tàu du lịch có lịch trình từ Argentina qua Nam Đại Tây Dương, có ít nhất 7 trường hợp (2 trường hợp được xác nhận nhiễm virus Hanta và 5 trường hợp nghi ngờ), bao gồm 3 trường hợp tử vong, 1 bệnh nhân nguy kịch. Tại Việt Nam, Hantavirus đang lưu hành ngầm trong quần thể chuột cống gây ra các bệnh lẻ tẻ, thường bị bỏ sót hoặc chẩn đoán nhầm dưới dạng sốt không rõ nguyên nhân.

Bệnh do virus Hanta là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ động vật gặm nhấm (đặc biệt là chuột) sang người, có thể gây bệnh nặng như hội chứng phổi hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể tử vong. Hiện nay, bệnh do virus Hanta chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vaccine phòng bệnh. Việc điều trị chủ yếu dựa vào hồi sức tích cực và chăm sóc hỗ trợ.

Yếu tố nguy cơ mắc bệnh:

- Hít phải bụi không khí có chứa virus từ phân, nước tiểu hoặc nước bọt của chuột. Ăn uống thực phẩm bị nhiễm bẩn do chuột.

- Tiếp xúc trực tiếp với chuột hoặc chất thải của chuột. Bị chuột cắn.

- Sống hoặc làm việc ở nơi có nhiều chuột như kho chứa, nhà bỏ hoang, trang trại, khu vực ẩm thấp, mất vệ sinh.

Triệu chứng của bệnh:

Thời gian ủ bệnh thường từ 2-4 tuần, có thể tới 8 tuần.

Giai đoạn tiền triệu (2-8 ngày): Sốt cao đột ngột, đau đầu, đau cơ lớn (đùi/lưng), mệt mỏi, buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy. Dấu hiệu vắng mặt quan trọng: rất ít triệu chứng viêm long hô hấp trên (ít sổ mũi, đau họng).

Cảnh báo đỏ: Sốt + Đau cơ/Triệu chứng tiêu hóa + Giảm tiểu cầu+ Cô đặc máu cần nghĩ ngay đến Hanta virus.

- Bệnh có thể tiến triển nhanh và nặng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời, người bệnh khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể tử vong.

Để phòng bệnh do virusHanta, người dân cần:

- Giữ gìn nhà cửa, môi trường sạch sẽ, thông thoáng.

- Thu gom rác đúng nơi quy định, không để thức ăn thừa thu hút chuột.

- Đậy kín thực phẩm và nguồn nước sinh hoạt.

- Diệt chuột và ngăn chuột xâm nhập vào nhà.

- Thực hiện Khuyến cáo của Bộ Y tế về phòng bệnh do virusHanta, bao gồm:

+ Không chạm tay trực tiếp vào chuột sống, chuột chết, phân, nước tiểu, nước bọt hoặc ổ chuột.

+ Khi dọn dẹp nơi có dấu vết của chuột: mở cửa cho thông thoáng, đeo găng tay và khẩu trang; phun ướt khu vực có phân, nước tiểu hoặc nơi chuột làm tổ bằng dung dịch khử khuẩn hoặc nước tẩy rửa thông thường trước khi lau dọn. Không quét khô, không dùng máy hút bụi hoặc máy thổi, vì có thể làm bụi nhỏ chứa mầm bệnh bay trong không khí, người hít phải bụi này có thể bị nhiễm bệnh...

+ Bịt kín khe hở để chuột không vào nhà; đặt bẫy khi cần; cất thức ăn, nước uống trong đồ chứa kín; thu gom rác hằng ngày để không thu hút chuột.

+ Sau khi tiếp xúc với chuột hoặc nơi có phân, nước tiểu, nơi chuột làm tổ, nếu xuất hiện sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy, người dân cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo rõ nguy cơ tiếp xúc với chuột để được khám, điều trị kịp thời...

Khuyến cáo

Mỗi người dân cần nâng cao ý thức vệ sinh môi trường, chủ động phòng chống chuột và thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe để hạn chế nguy cơ mắc bệnh do virus Hanta. Chủ động phòng bệnh là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng.

Bệnh do virus Hanta là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có khả năng gây biến chứng nặng về hô hấp và thận, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vắc xin phòng bệnh phổ biến, vì vậy việc chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống chuột, giữ gìn vệ sinh môi trường và nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe là hết sức cần thiết. Mỗi người dân cần chung tay thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng trước nguy cơ lây nhiễm virus Hanta.